Başkasının Arabasını Kullanmak ve Arabayı Başkasına Vermek Suç mu? Ehliyetsiz Kullandırma Cezası (2026)

Aracını bir arkadaşına, akrabasına veya çalışanına ödünç veren birçok kişi, bunun hukuken bir risk taşıyıp taşımadığını merak eder. Kısa cevap şudur: Geçerli sürücü belgesi olan birine aracınızı vermek suç değildir. Ancak aracı kimin kullandığına ve bu kişinin ne yaptığına göre araç sahibi idari, hukuki ve bazı durumlarda cezai sonuçlarla karşılaşabilir.

Başkasının Arabasını Kullanmak Suç mu?

Araç sahibinin izniyle ve geçerli bir sürücü belgesiyle başkasının arabasını kullanmak suç değildir ve ayrı bir cezası yoktur. Aracı kullanan kişi, kullandığı süre boyunca yaptığı trafik ihlallerinden kendisi sorumludur. Sürücü belgesi olmayan veya belgesi geri alınmış biri başkasının aracını kullanırsa, aşağıda açıklanan idari para cezaları hem sürücüye hem de buna izin veren araç sahibine uygulanır.

Araç sahibinin izni olmadan aracı alıp kullanmak ise hırsızlık suçu kapsamında değerlendirilebilir. TCK 146'ya göre hırsızlık suçu, malın geçici bir süre kullanılıp sahibine iade edilmek üzere işlenmişse “kullanma hırsızlığı” söz konusu olur; bu durumda şikâyet üzerine verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir, ancak araç suç işlemek için kullanılmışsa bu indirim uygulanmaz. Aracın eş, anne-baba, çocuk veya aynı evde yaşayan kardeş gibi yakınlara ait olması hâlinde TCK 167'deki şahsi cezasızlık ve indirim hükümleri de dikkate alınır.

Ehliyetsiz Birine Araç Vermenin Cezası (2026)

Karayolları Trafik Kanunu'nun 36. maddesine göre motorlu araçların sürücü belgesi olmayan kişiler tarafından karayolunda sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır. 27 Şubat 2026'da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun ile maddenin üçüncü fıkrası değiştirilmiştir. Buna göre sürücü belgesi olmadan motorlu araç kullananlara 40.000 Türk lirası; sürücü belgesi geçici olarak veya tedbiren geri alındığı hâlde araç kullananlara 200.000 Türk lirası; sürücü belgesi iptal edildiği hâlde araç kullananlara 200.000 Türk lirası idari para cezası verilir. Ayrıca bu kişilerin aracı sürmesine izin veren işletene de tescil plakası üzerinden 40.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Kabahatler Kanunu'na göre idari para cezası tebliğden itibaren on beş gün içinde peşin ödenirse dörtte üçü tahsil edilir.

Kazada Araç Sahibi Sorumlu mu?

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk yalnızca sürücüye ait değildir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesine göre bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, aracın işleteni doğan zarardan sorumludur; işleten, aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Yani aracınızı ödünç verdiğiniz kişi kusurlu bir kaza yaparsa, zarar gören kişi tazminat talebini araç sahibine de yöneltebilir. Araç sahibi ödediği tazminat için daha sonra kusurlu sürücüye rücu edebilir.

Trafik Cezasını Kim Öder?

Trafik cezası kural olarak kuralı ihlal eden sürücüye kesilir. Ancak Karayolları Trafik Kanunu'nun 116. maddesine göre sürücüsü tespit edilemeyen araçlar için tescil plakasına göre tutanak düzenlenir; radar ve elektronik denetim cezaları bu nedenle araç sahibine gelir. Bu durumda Kabahatler Kanunu'na göre cezanın tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurularak, aracı o sırada kimin kullandığı ortaya konulabilir.

Sigorta Ödemez mi?

Zorunlu trafik sigortası, kazada zarar gören üçüncü kişilerin zararını karşılar. Ancak Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na göre aracın gerekli sürücü belgesine sahip olmayan veya belgesi geri alınmış kişilerce kullanılması ya da alkol veya uyuşturucu etkisindeki kişilerce kullanılması sırasında meydana gelen zararlarda sigorta şirketi, ödediği tazminatı sigortalıya, yani araç sahibine rücu edebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, sürücünün yalnızca alkollü olmasının rücu için yeterli olmadığını, kazanın alkolün etkisiyle meydana gelmiş olması gerektiğini kabul etmektedir. Kasko poliçelerinde de aracın gerekli sürücü belgesi olmayan kişilerce kullanılması kural olarak teminat dışı hâller arasındadır.

Alkollü Birine Araç Vermek

Alkol veya uyuşturucu etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli şekilde araç kullanamayacak hâldeki kişinin araç kullanması, TCK 179/3'e göre sürücü bakımından altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektiren bir suçtur. Kanunda aracı bu durumdaki kişiye veren araç sahibi için ayrıca düzenlenmiş özel bir ceza hükmü bulunmamakla birlikte, sigortanın rücu hakkı ve işletenin tazminat sorumluluğu bakımından ciddi mali sonuçlar doğabilir. Ağır sonuçlu kazalarda araç sahibinin durumu ayrıca somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

Araç Suçta Kullanılırsa Müsadere Edilir mi?

TCK 54'e göre iyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan eşyanın müsaderesine hükmolunur. Aracınızı ödünç verdiğiniz kişi aracı bir suçta kullanırsa, aracın size ait olması ve suçtan haberdar olmamanız hâlinde iyiniyetli üçüncü kişi olduğunuzu ortaya koyarak aracın iadesini talep edebilirsiniz. Soruşturma sırasında araca delil olarak el konulmuşsa iade talebinin savcılığa veya mahkemeye yazılı olarak yapılması gerekir.

Aracınızı Vermeden Önce

Aracı kullanacak kişinin sürücü belgesinin geçerli olduğunu ve sınıfının araca uygun olduğunu kontrol edin, alkollü veya yorgun olduğunu bildiğiniz kişiye aracınızı vermeyin. Uzun süreli kullanımlar için kasko poliçenizin sürücü kısıtlaması içerip içermediğini kontrol edin. Trafik kazası sonrası tazminat ve sigorta süreçleri için “Trafik Kazasında Sigorta Şirketi Ödeme Yapmıyorsa” yazımıza da bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.