Mahkemeye Gitmezsem Ne Olur? Duruşmaya, İfadeye veya Tanıklığa Gitmemenin Sonuçları (2026)

Mahkemeden veya savcılıktan gelen bir tebligat, çoğu kişide "gitmezsem ne olur?" sorusunu doğurur. Cevap; sanık, şüpheli, tanık, şikâyetçi ya da hukuk davasının tarafı olmanıza göre büyük farklılık gösterir.

İfadeye Gitmezsem Ne Olur?

Kolluk veya savcılık tarafından ifade vermeye çağrılan şüpheli gelmezse, savcılık zorla getirme kararı verebilir. Bu durumda kişi kolluk eşliğinde savcılığa götürülür. Zorla getirilmek hem zaman kaybı hem de dosyada olumsuz bir izlenim yaratır. Bu nedenle çağrıya uymak, mümkünse ifadeden önce suçlamanın ne olduğunu öğrenip bir avukatla görüşmek en doğru yoldur. Telefonda veya SMS ile "ifade süreniz doldu, ödeme yapın" diyen mesajların dolandırıcılık olduğunu unutmayın; ayrıntılar ifade süreniz dolmuştur SMS'i yazımızda.

Sanık Duruşmaya Gitmezse Ne Olur?

Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre hazır bulunmayan sanık hakkında kural olarak duruşma yapılmaz. Usulüne uygun çağrıldığı hâlde geçerli bir mazeret bildirmeden gelmeyen sanığın zorla getirilmesine karar verilir. Mahkeme gerekli görürse yakalama emri de çıkarabilir; yakalanan kişi hâkim önüne çıkarılır.

Bazı istisnalar vardır. Toplanan deliller beraat gibi sanık lehine bir karar verilmesini gerektiriyorsa, dava sanığın sorgusu yapılmadan da sonuçlandırılabilir. Sanık önceden sorgusu yapılmışsa ve duruşmadan bağışık tutulmuşsa da yokluğunda devam edilebilir. Başka bir şehirde yaşayan sanık, bulunduğu yer mahkemesinde istinabe yoluyla veya SEGBİS ile dinlenmeyi talep edebilir. Mazeret, örneğin hastalık raporu, duruşmadan önce mahkemeye bildirilmelidir.

Tanık Mahkemeye Gitmezse Ne Olur?

Ceza davasında usulüne göre çağrıldığı hâlde mazeret bildirmeden gelmeyen tanık zorla getirilir; gelmemesinin sebep olduğu giderler kendisinden tahsil edilir. Sonradan haklı bir mazeret gösterirse giderler kaldırılır. Kanuni bir sebep olmadan tanıklık yapmaktan veya yemin etmekten kaçınan tanık hakkında üç ayı geçmemek üzere disiplin hapsine karar verilebilir. Ancak sanığın eşi, yakın akrabaları gibi tanıklıktan çekinme hakkı olan kişiler tanıklık yapmaya zorlanamaz.

Hukuk davalarında da çağrıya uymayan tanık zorla getirilir, gelmemesinin sebep olduğu giderlere ve disiplin para cezasına mahkûm edilir.

Şikâyetçi Duruşmaya Gitmezse Dava Düşer mi?

Hayır. Ceza davasında şikâyetçinin duruşmaya gelmemesi şikâyetten vazgeçtiği anlamına gelmez; şikâyetten vazgeçmenin açıkça beyan edilmesi gerekir. Ancak şikâyetçi gelmezse mahkeme onu tanık olarak dinlemek için zorla getirme kararı verebilir. Ayrıca katılan olarak davaya katılmak ve haklarını kullanmak için duruşmaları takip etmek önemlidir.

Hukuk Davasında Duruşmaya Gidilmezse

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre usulüne uygun davet edildiği hâlde taraflardan hiçbiri duruşmaya gelmezse dosya işlemden kaldırılır. Taraflardan yalnızca biri gelirse, gelen taraf isterse davaya devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. İşlemden kaldırılan dosya üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır. Yenilenen dosya ikinci kez takipsiz bırakılırsa yine dava açılmamış sayılır.

Anlaşmalı Boşanmada Duruşmaya Gidilmezse

Anlaşmalı boşanmada hâkimin tarafları bizzat dinlemesi zorunludur. Avukat duruşmaya katılsa bile eşlerin kendileri hazır bulunmadan anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Taraflardan biri gelmezse duruşma ertelenir veya dava çekişmeli olarak devam edebilir.

Mazeret Nasıl Bildirilir?

Hastalık, başka bir duruşma, yurt dışında bulunma veya zorunlu bir sebep varsa, duruşma gününden önce mazeret dilekçesi ve belgesiyle mahkemeye başvurulmalıdır. Dilekçe UYAP üzerinden, e-Devlet'ten veya bulunduğunuz yer adliyesinden gönderilebilir. Geçerli bir mazeret sunmak, zorla getirme ve yakalama emrinin önüne geçer.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.