SGK İfadeye Davet Nedir? Neden Gelir, Gitmezsem Ne Olur? (2026)

Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan gelen “ifadeye davet” yazısı, çoğu kişide “hakkımda dava mı açıldı?” endişesi yaratır. Oysa bu yazı bir mahkeme veya savcılık çağrısı değildir; Kurum'un denetim ve kontrol görevlilerinin yürüttüğü bir incelemede bilgi almak amacıyla yapılan bir çağrıdır. Ancak incelemenin sonucu, sigorta günlerinizin iptalinden bir ceza soruşturmasına kadar ciddi sonuçlar doğurabileceği için bu çağrıyı hafife almamak gerekir.

SGK Neden İfadeye Çağırır?

SGK'nın ifadeye davet yazısı genellikle şu durumlarda gelir: bir işyerinde kayıt dışı çalışma olduğu yönünde ihbar veya şikâyet yapılması; işçinin sigortasız çalıştırıldığını ileri sürerek başvuruda bulunması; bir işyerinde fiilen çalışmadığı hâlde sigortalı gösterilen kişiler bulunduğundan şüphelenilmesi (sahte veya fiktif sigortalılık); iş kazası bildirimlerinin incelenmesi ve prim ile hizmet bildirimlerinde tutarsızlık tespit edilmesi. Yazıda genellikle hangi işyeri ve hangi dönemle ilgili bilgi istendiği belirtilir.

Gitmek Zorunlu mu?

5510 sayılı Kanun'un 59. maddesine göre işverenler, sigortalılar, işyeri sahipleri ve işle ilgili gerçek ve tüzel kişiler, Kurum'un denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarına bilgi vermek üzere çağrıldıklarında gelmek, gerekli defter, belge ve delilleri getirip göstermekle yükümlüdür. Yani davete uymak kanuni bir yükümlülüktür. Bu çağrıya gitmemek, ifadenizin alınmadan dosyadaki diğer bilgi ve belgelere göre sonuca varılması anlamına gelir; bu da çoğu zaman sizin aleyhinize olur. İşverenler bakımından istenen defter ve belgelerin verilmemesi ayrıca idari para cezasına konu olabilir.

Denetmen Tutanakları Neden Önemli?

Aynı maddeye göre Kurum'un denetim ve kontrol görevlilerinin tespit ettiği olaylar yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir ve bu görevlilerce düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir. Bu nedenle ifadede söyledikleriniz ve imzaladığınız tutanak, ileride açılacak bir davada ya da başlatılacak bir ceza soruşturmasında önemli bir delil hâline gelebilir. Tutanağı okumadan imzalamayın; eksik veya yanlış yazılan kısımların düzeltilmesini isteyin.

Sahte Sigortalılık Şüphesi Varsa

İnceleme sonucunda bir kişinin işyerinde fiilen çalışmadığı hâlde sigortalı gösterildiği tespit edilirse, o döneme ait sigorta günleri iptal edilebilir. Bu dönemde Kurum'dan alınan sağlık hizmetleri veya diğer ödemeler geri istenebilir; emekli olmuş kişilerde aylığın kesilmesi ve yapılan ödemelerin geri alınması gündeme gelebilir. Bunun yanında, fiilen çalışmayan kişileri çalışıyormuş gibi gösteren işverenler ile bu düzene bilerek katılan kişiler hakkında kamu kurumu zararına nitelikli dolandırıcılık (TCK 158/1-e) ve belgede sahtecilik gibi suçlamalarla ceza soruşturması başlatılabilmektedir. Nitelikli dolandırıcılığın bu hâlinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldır.

Gerçekten Çalıştıysanız

Bazen gerçekten çalışan bir kişi, işverenin başka sigortalılarla ilgili usulsüzlükleri nedeniyle incelemeye dâhil edilir. Bu durumda çalıştığınızı gösteren her türlü belge önem taşır: maaş ödemelerini gösteren banka kayıtları, iş yerine giriş kayıtları, yazışmalar, fotoğraflar ve aynı dönemde birlikte çalıştığınız kişilerin tanıklığı. Hizmetleriniz iptal edilirse Kurum işlemine itiraz edebilir, sonuç alamazsanız iş mahkemesinde dava açabilirsiniz.

Sigortasız Çalıştırıldıysanız

İnceleme sizin sigortasız çalıştırıldığınız yönündeki bir başvurudan kaynaklanıyorsa, ifadede çalışma başlangıç ve bitiş tarihlerinizi, ücretinizi ve işyerinde sizi tanıyan kişileri açıkça belirtin. 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesine göre hizmetleri Kuruma bildirilmeyen ve Kurumca da tespit edilemeyen sigortalılar, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde iş mahkemesine başvurarak çalıştıklarını ispatlayabilir. Bu süreçle ilgili ayrıntılar için “SGK'ya Bildirilmeden Çalıştırıldıysanız” yazımıza bakabilirsiniz.

İfadeye Giderken Nelere Dikkat Edilmeli?

Davet yazısını ve varsa size ait belgeleri yanınıza alın. Hatırlamadığınız konularda tahmine dayalı cevap vermeyin; “hatırlamıyorum” demek, yanlış bir bilgi vermekten daha iyidir. İşveren sizden belirli bir şekilde ifade vermenizi istediyse bunu dikkate almayın; gerçeğe aykırı beyan sizin de sorumluluğunuzu doğurabilir. Konunun bir ceza soruşturmasına dönüşme ihtimali varsa, ifadeden önce bir avukattan görüş almanız önerilir.

Davet Yazısı Gerçek mi?

Son dönemde resmî kurumlar adına gönderilen sahte mesajlar yaygınlaştığından, size gelen yazının gerçekliğini e-Devlet üzerinden veya ilgili SGK il müdürlüğünü resmî numarasından arayarak teyit edin. SMS ile gelen bağlantılar üzerinden bilgi girmeyin; bu konuda “İfade Süreniz Dolmuştur SMS'i Sahte mi?” rehberimize göz atabilirsiniz.

SGK İfade Daveti Ne Demek?

SGK ifade daveti, Kurum'un denetim ve kontrol görevlilerinin (sosyal güvenlik denetmeni veya kontrol memuru) yürüttüğü bir incelemede sizden bilgi almak istediğini gösteren resmî bir çağrıdır. Yazıda genellikle inceleme konusu işyeri, dönem, görüşmenin yapılacağı yer ve tarih yer alır. Bu davet bir suçlama, ceza veya mahkeme celbi değildir; ancak incelemenin sonucunda hizmet iptali veya suç duyurusu gibi işlemler yapılabileceği için ciddiye alınmalıdır.

SGK Beyana Davet ile İfadeye Davet Aynı mı?

Uygulamada SGK'nın gönderdiği yazılarda "ifadeye davet", "beyana davet" veya "bilgi ve belge vermeye davet" gibi farklı ifadeler kullanılabilir. Bunların hepsi, SGK denetmenlerinin veya sosyal güvenlik kontrol memurlarının yürüttükleri bir inceleme kapsamında sizin beyanınıza başvurmak istediği anlamına gelir; hukuki niteliği ve sonuçları bakımından aralarında önemli bir fark yoktur.

Yazıda hangi ifade geçerse geçsin, davete uymak 5510 sayılı Kanun'un 59. maddesi uyarınca bir yükümlülüktür ve verilen beyan tutanağa bağlanarak inceleme dosyasına girer. Bu nedenle "beyana davet" yazısını da ifadeye davet gibi ciddiye almak ve gitmeden önce çalışma geçmişinize ilişkin belgeleri hazırlamak gerekir.

5510 Sayılı Kanun 59. Madde Ne Diyor?

5510 sayılı Kanun'un 59. maddesi, Kurum'un denetim ve kontrol yetkisini düzenler. Bu maddeye göre işverenler, sigortalılar ve işle ilgili kişiler, denetim görevlilerince bilgi vermek üzere çağrıldıklarında gelmek ve istenen belgeleri göstermekle yükümlüdür. Aynı madde, denetim görevlilerinin düzenlediği tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu da öngörür. İfadeye davet yazılarında bu maddeye atıf yapılmasının nedeni budur.

SGK İfadesinde Ne Sorulur?

Sorular incelemenin konusuna göre değişir; ancak genellikle şu başlıklarda bilgi istenir: işyerinde hangi tarihler arasında çalıştığınız, işe nasıl girdiğiniz ve sizi kimin işe aldığı, yaptığınız iş ve çalışma saatleriniz, ücretinizi ne kadar, hangi yolla (elden veya banka) ve kimden aldığınız, işyerinde birlikte çalıştığınız kişilerin isimleri, işyerinin adresi ve fiziki düzeni. Sahte sigortalılık şüphesi bulunan dosyalarda ayrıca işyerini tanıyıp tanımadığınız, prim ödemesini kimin yaptığı ve sigorta girişi karşılığında kimseye para verip vermediğiniz de sorulabilir. Cevaplarınızın tutanağa doğru geçtiğini kontrol etmeden imzalamayın.

SGK İfadesine Avukatla Gidilebilir mi?

Evet. İfadeye avukatınızla birlikte gidebilirsiniz. Özellikle sahte sigortalılık, kayıt dışı istihdam veya iş kazası gibi ceza soruşturmasına dönüşme ihtimali bulunan incelemelerde, ifadeden önce dosyanın konusunu öğrenmek ve beyanınızı avukatınızla birlikte planlamak, sonradan düzeltilmesi zor hataların önüne geçer.

SGK İfadesinden Sonra Ne Olur?

İfade alındıktan sonra denetmen, topladığı belgeler ve beyanlarla birlikte bir inceleme raporu düzenler. Rapor sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmezse süreç sizin açınızdan sona erer. Sahte (fiktif) sigortalılık veya kayıt dışı çalışma tespit edilirse, Kurum hizmetlerin iptali, prim veya idari para cezası gibi işlemler yapabilir; bu işlemler size ve işverene yazıyla bildirilir.

SGK işlemlerine karşı dava açmadan önce Kuruma başvurmak, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca kural olarak zorunludur. Başvurunun reddedilmesi veya cevapsız kalması hâlinde iş mahkemesinde dava açılabilir; gerçekten çalıştığınız hâlde hizmetleriniz iptal edildiyse hizmet tespiti davası da gündeme gelir. Süreler kaçırılmaması için bildirim yazısını aldığınız tarihi not etmeniz önemlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Ayrıca savcılık ifadesine veya duruşmaya gitmezseniz ne olacağını ve ilk suçta hapis cezası verilip verilmediğini ayrı yazılarımızda anlattık.