İş Yerinde Mobbing: Nedir, Nasıl İspatlanır, Haklarınız Neler? (2026)

İş yerinde sistematik biçimde uygulanan psikolojik baskı, aşağılama veya dışlama olarak tanımlanan mobbing, yargı kararlarında giderek daha fazla yer bulmaktadır. Pek çok çalışan bu durumu olağan kabul ederek katlanır; oysa kanun çalışana önemli haklar tanır.

Mobbing Nedir?

Mobbing; işveren, yönetici veya iş arkadaşları tarafından belirli bir süre boyunca sistematik ve kasıtlı biçimde uygulanan, çalışanın kişiliğini ve onurunu zedeleyen, onu yıldırmayı veya işten uzaklaştırmayı amaçlayan davranışlardır. Tek bir tartışma veya tek seferlik sert bir söz genellikle mobbing sayılmaz; süreklilik ve sistematiklik aranır.

İşverenin Yükümlülüğü

Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesi, işverenin işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermekle, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlü olduğunu açıkça düzenler. Mobbingi bizzat uygulamasa bile bunu önlemeyen işveren de sorumlu olabilir.

Hangi Davranışlar Mobbing Sayılabilir?

Sürekli haksız eleştiri ve başkalarının önünde aşağılama, görevlerin anlamsız biçimde değiştirilmesi veya tamamen elden alınması, yapılması imkânsız işlerin verilmesi, toplantı ve bilgi akışının dışında bırakma, sürekli izin taleplerini reddetme, fiziksel olarak yalıtma ve istifaya zorlamaya yönelik baskılar bu kapsamda değerlendirilebilir.

Nasıl İspatlanır?

Mobbingin ispatı güçtür ancak imkânsız değildir. Yargıtay, mobbing iddialarında ispat yükünü hafifletmekte ve olayların bütünü mobbing izlenimi uyandırıyorsa işverenden aksini açıklamasını beklemektedir. E-posta ve mesaj yazışmaları, tanık beyanları, görev değişikliği yazıları, performans değerlendirmeleri ve sağlık raporları önemli delillerdir. Yaşanan olayları tarih ve saatiyle not almak da faydalıdır. Ses kaydına başvurmadan önce hukuka uygunluk sınırlarını bilmek gerekir; bunu ses kaydı rehberimizde anlattık.

Haklarınız Neler?

Mobbinge maruz kalan işçi, iş sözleşmesini İş Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca haklı nedenle derhâl feshedebilir ve en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatına hak kazanır. Kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat da talep edilebilir. Fiiller ayrıca hakaret, tehdit veya cinsel taciz gibi suçları oluşturuyorsa ceza yoluna da başvurulabilir.

Önce Arabuluculuk

Kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Haklı fesih bildiriminde fesih sebebinin açıkça yazılması, ileride ispat bakımından önem taşır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.