İş Kazası Geçirdim, Haklarım Neler? 2026 Kapsamlı Rehber

İş kazası geçiren işçi, hem Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan hem de kusuru varsa işverenden tazminat talep edebilir. Pek çok işçi bu iki yolu birbirine karıştırdığı veya süreleri bilmediği için hak kaybına uğrar.

İş Kazası Nedir?

5510 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre iş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle işyeri dışında, görevli olarak başka bir yere gönderildiğinde, emziren kadın sigortalının süt izni sırasında ya da işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmesi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır. Kendi imkânlarıyla işe gidip gelirken yaşanan kazalar ise kural olarak bu kapsamda değildir.

İşverenin Bildirim Yükümlülüğü

İşveren iş kazasını, kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür. Bildirim yapılmazsa işveren idari para cezasıyla karşılaşır ve Kurumun yaptığı ödemeler için işverene rücu edilebilir. İşveren bildirim yapmazsa işçi de SGK'ya başvurarak kazanın iş kazası olarak tespitini isteyebilir.

SGK'dan Doğan Haklar

İş kazası geçiren sigortalıya; tedavi süresince geçici iş göremezlik ödeneği, meslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 oranında azalması hâlinde sürekli iş göremezlik geliri, ölüm hâlinde ise hak sahiplerine gelir bağlanır. Bu haklar için uzun bir prim ödeme süresi aranmaz.

İşverenden Tazminat

İşveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla yükümlüdür. Kazada işverenin kusuru varsa, SGK ödemeleriyle karşılanmayan maddi zarar ile manevi zarar için işverene karşı tazminat davası açılabilir. Maddi tazminat; kusur oranı, maluliyet oranı, gelir ve yaşa göre aktüerya bilirkişisi tarafından hesaplanır; SGK'nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri hesaplanan tutardan düşülür. Ölümlü kazalarda yakınlar destekten yoksun kalma ve manevi tazminat isteyebilir.

Arabuluculuk Gerekir mi?

İşçi alacaklarında dava açmadan önce arabuluculuk zorunludur; ancak iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları bu zorunluluğun dışında tutulmuştur. Bu davalar doğrudan iş mahkemesinde açılabilir.

Zamanaşımı

İşçinin iş sözleşmesine dayanarak işverene karşı açacağı iş kazası tazminat davasında, Yargıtay uygulamasına göre on yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. Süre, zararın kesin olarak öğrenildiği tarihten, sürekli iş göremezlik söz konusuysa genellikle maluliyet oranının kesinleştiği tarihten başlatılır. Yine de delillerin kaybolmaması için vakit kaybetmeden hareket edilmelidir.

Kazadan Sonra Yapılacaklar

Kazayı hastanede iş kazası olarak kayıt altına aldırın, tanıkların bilgilerini not alın, işyerindeki kamera kayıtlarının korunmasını isteyin ve SGK bildiriminin yapılıp yapılmadığını kontrol edin. Kazayla ilgili savcılık soruşturması başlatılmışsa bu dosyadaki bilirkişi raporu tazminat davasında da önemli bir delildir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.