Miras Payını Almak İçin Tapu İptali Davası: Kimler Açabilir, Süreç Nasıl İşler?

Mirasçılar arasında en sık görülen uyuşmazlıklardan biri, miras bırakanın sağlığında bir mirasçıya veya üçüncü kişiye yaptığı tapu devirleridir. Özellikle “babam evi kardeşime sattı ama aslında bedavaya verdi” şeklindeki durumlar, muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davasının konusunu oluşturur.

Muris Muvazaası Nedir?

Muris muvazaası, miras bırakanın mirasçılarını mirastan yoksun bırakmak amacıyla, gerçekte bağışlamak istediği taşınmazını tapuda satış gibi göstererek devretmesidir. Bu durumda tapudaki satış işlemi tarafların gerçek iradesini yansıtmadığı için geçersizdir. Gizlenen bağış işlemi ise kanunun aradığı resmi şekilde yapılmadığı için geçerli değildir. Sonuç olarak taşınmaz, miras payları oranında mirasçılar adına tescil edilir.

Kimler Dava Açabilir?

Muris muvazaasına dayalı tapu iptali davasını, saklı paylı olup olmadığına bakılmaksızın, mirasçılık sıfatı bulunan ve mirastan yoksun bırakıldığını ileri süren her mirasçı açabilir. Dava miras bırakanın ölümünden sonra açılır; miras bırakan hayattayken bu dava açılamaz.

Muvazaa Nasıl İspat Edilir?

Mirasçılar muvazaayı tanık dahil her türlü delille ispat edebilir. Yargıtay; satış bedelinin taşınmazın gerçek değeriyle orantısız olması, alıcının bu bedeli ödeyecek ekonomik gücünün bulunmaması, miras bırakanın satışa ihtiyacının olmaması, devirden sonra taşınmazı kullanmaya devam etmesi ve mirasçılar arasında dengesiz bir dağılım yapılması gibi olguları birlikte değerlendirir. Miras bırakanın gerçekten bir minnet borcunu ödemek veya mal paylaştırması yapmak amacıyla hareket edip etmediği de incelenir.

Süre Sınırı Var mı?

Muris muvazaasına dayalı tapu iptali davası, kural olarak herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir. Ancak çok uzun süre sonra açılan davalarda ispat güçleşebileceğinden ve dürüstlük kuralı tartışılabileceğinden, davanın gecikmeden açılması önerilir.

Tenkis Davası ile Farkı

Miras bırakan taşınmazını gerçekten bağışlamış veya düşük bedelle devretmişse, ortada gizlenmiş bir işlem bulunmadığından muvazaa davası değil, saklı pay sahipleri için tenkis davası gündeme gelir. Tenkis davası, saklı payı zedelenen mirasçının bunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır. Uygulamada muvazaa davası ile birlikte terditli olarak tenkis talebinde de bulunulur. Ayrıntılar için saklı pay ve tenkis davası rehberimize bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.