Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır? 2026 Güncel Rehber ve Örnek Maddeler

Anlaşmalı Boşanma: En Hızlı ama En Dikkat İsteyen Yol

Boşanmanın en kısa ve masrafsız yolu anlaşmalı boşanmadır. TMK 166/3 uyarınca en az bir yıl süren evliliklerde tarafların birlikte başvurması ve hâkim huzurunda iradelerini beyan etmesi halinde boşanma kararı çoğu zaman ilk celsede verilir. Ancak bu sürecin kolay görünümü yanıltıcıdır: eksik hazırlanmış bir protokol ilerleyen yıllarda çok daha ağır bir hukuki mücadeleye dönüşebilir.

Protokol Nedir ve Neden Önemlidir?

Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin boşanmanın mali ve kişisel sonuçları konusunda önceden mutabık kaldıkları yazılı anlaşmadır. Hakim boşanma kararında protokolü onaylar ve protokol karara ek yapılır. Protokolde yer almayan konular sonradan ayrı davalara konu edilmek zorunda kalınır.

Protokolde Mutlaka Yer Alması Gereken Zorunlu Maddeler

Tarafların açık kimlik bilgileri — TC kimlik numaraları, adresleri ve iletişim bilgileri protokolün başında yer almalıdır.

Boşanma iradesi — tarafların evlilik birliğini temelden sarsmış bulunduğunu ve boşanmayı karşılıklı olarak kabul ettiklerini belirten net bir beyan.

Maddi tazminat — TMK 174/1 uyarınca tarafların birbirinden maddi tazminat talep edip etmedikleri, talep varsa miktarı ve ödeme şekli.

Manevi tazminat — TMK 174/2 uyarınca manevi tazminat talep ve miktarı.

Yoksulluk nafakası — TMK 175 uyarınca eşlerden biri için nafaka talep ediliyorsa miktarı, süresi, ödeme günü ve güncelleme oranı.

İştirak (çocuk) nafakası — müşterek çocuk varsa TMK 182 uyarınca nafaka miktarı, ödeme günü ve enflasyon karşısında güncelleme ilkeleri.

Velayet — çocuğun velayetinin hangi ebeveyne verileceği.

Kişisel ilişki düzenlemesi — velayet almayan ebeveynin çocukla görüşme günleri, saatleri, tatil paylaşımı, özel günler (doğum günü, bayram, yarıyıl tatili, yaz tatili).

Mal paylaşımı — TMK 218 ve devamı uyarınca edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamında taşınmazların, araçların, banka hesaplarının ve diğer mal varlığının nasıl paylaşılacağı.

Ev Eşyası ve Kişisel Eşyalar

Mobilya, beyaz eşya, elektronik eşya ve kişisel eşyaların kime ait olacağı tartışmaya yol açar. Protokolde 'sayım tutanağı' hazırlanarak hangi eşyanın hangi tarafta kalacağı ayrıntılı belirtilmelidir.

Kredi Borçları Nasıl Paylaşılır?

Evlilik içinde çekilen konut kredisi, tüketici kredisi veya taşıt kredisi borçları da paylaşım konusudur. Protokolde her kredi borcu için kim tarafından ödenmeye devam edileceği, kalan ana para tutarı ve kefalet durumu ayrıca yazılmalıdır.

Nafakadan Feragat Edilebilir mi?

Eşler protokolde yoksulluk nafakası talep etmeyeceklerini kararlaştırabilir. Mahkemece onaylanan bu feragat geçerlidir ve feragat eden eş ileride boşanmaya dayalı yoksulluk nafakası isteyemez. Buna karşılık çocuklar için ödenen iştirak nafakası çocuğun hakkıdır; bundan feragat edilemez ve şartlar değiştiğinde artırılması istenebilir.

Çocuk Söz Konusu Olduğunda Ek Hususlar

Çocuğun eğitim giderleri (okul ücreti, kurs, üniversite), sağlık giderleri (özel sağlık sigortası, acil durumlar), yurt içi ve yurt dışı seyahat izinleri, soyadı değişikliği ve tatil planlaması protokole yazılmazsa sonraki yıllarda tekrarlayan mahkeme başvurularına yol açar.

Tahliye Taahhütnamesi ve Taşınmazın Devri

Birlikte yaşanan konut kira ise hangi tarafın evde kalacağı, diğer tarafın tahliye tarihi; tapulu ise devir şartları ve masraflarının kim tarafından karşılanacağı protokolde ayrıntılı yer almalıdır.

Protokol Avukat Olmadan Hazırlanabilir mi?

Teknik olarak evet. Ancak sürekli karşılaştığımız tablo şudur: avukatsız hazırlanan protokoller ya eksik çıkıyor ya da taraflardan birinin aleyhine ifadeler içeriyor. Boşanmanın stresi altında alınan kararlar yıllarca sürükleyen sonuçlar doğurabiliyor. Protokolün her iki tarafın avukatı tarafından gözden geçirilmesi en güvenli yoldur.

Protokol Onaylandıktan Sonra Değiştirilebilir mi?

Hâkim kararının kesinleşmesinden sonra protokol tek taraflı olarak değiştirilemez. Ancak hükmedilen nafakanın miktarı, velayet düzenlemesi ve kişisel ilişki gibi konularda şartlar değiştiğinde sonradan dava yolu açıktır. Protokolde mal rejiminin tasfiyesine ilişkin açık ve kapsamlı bir düzenleme yapılmışsa, eşler bu konuda yeniden dava açamaz; protokolde hiç düzenlenmeyen konular bakımından ise ayrıca dava gündeme gelebilir.

Boşanmada Arabuluculuk Var mı?

Ekim 2026 itibarıyla boşanma davalarında zorunlu arabuluculuk bulunmamaktadır; 12. Yargı Paketi'nin yürürlüğe giren metninde böyle bir düzenleme yer almamıştır. Konuyla ilgili gelişmeleri boşanmada arabuluculuk rehberimizde takip edebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.