Nafaka Nasıl Hesaplanır? Nafaka Türleri, Şartları ve Güncel Uygulamalar (2026 Rehberi)

Nafaka miktarı için kanunda bir formül veya sabit oran yoktur. Mahkeme, nafakanın türüne göre farklı ölçütleri dikkate alarak her dosyada ayrı bir değerlendirme yapar. Bu yazıda nafaka türlerini ve miktarın nasıl belirlendiğini özetliyoruz.

Nafaka Türleri

Tedbir nafakası, boşanma davası süresince eşin ve çocukların geçimi için hükmedilen geçici nafakadır. Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eşe, diğer eşin mali gücü oranında ödenir. İştirak nafakası, velayeti almayan ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılımıdır. Yardım nafakası ise yardım etmedikleri takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoy ve altsoy ile kardeşler arasında söz konusu olabilir.

Mahkeme Nelere Bakar?

Yoksulluk nafakasında; talep eden eşin geliri ve çalışma imkânı, evlilik süresi, yaşı ve sağlık durumu, boşanmadaki kusur durumu ile nafaka yükümlüsünün geliri ve mali gücü birlikte değerlendirilir. İştirak nafakasında ise çocuğun yaşı, eğitim ve sağlık ihtiyaçları, alıştığı yaşam düzeyi ve her iki ebeveynin ekonomik durumu esas alınır. Tarafların gelir ve giderleri, mahkemenin yaptırdığı sosyal ve ekonomik durum araştırmasıyla tespit edilir.

Gelir Nasıl Tespit Edilir?

Maaş bordroları, SGK kayıtları, vergi kayıtları, banka hesap hareketleri, araç ve taşınmaz kayıtları ile şirket ortaklıkları gelir tespitinde kullanılır. Kâğıt üzerinde düşük gelir gösterilmesine rağmen yaşam tarzı bununla bağdaşmıyorsa, gerçek ödeme gücü tanık beyanları ve diğer delillerle ortaya konulabilir.

Nafaka Yıllık Artırılır mı?

Mahkeme, istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda tarafların durumuna göre artırılmasına karar verebilir. Uygulamada bu artış genellikle TÜİK'in açıkladığı yıllık TÜFE değişim oranına bağlanır. Kararda artış hükmü yoksa veya koşullar önemli ölçüde değiştiyse nafakanın artırılması ya da azaltılması için ayrıca dava açılabilir.

Yoksulluk Nafakası Ne Zaman Sona Erer?

Yoksulluk nafakası, nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden sona erer. Alacaklının evlenmeksizin fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde ise mahkeme kararıyla kaldırılabilir. Anayasa Mahkemesi'nin TMK 175'teki “süresiz olarak” ibaresini iptal ettiği kararın etkilerini süresiz nafaka rehberimizde anlattık.

Nafaka Ödenmezse

Ödenmeyen nafaka için ilamlı icra takibi yapılabilir ve borçlunun maaşına haciz konulabilir. Alacaklının şikâyeti üzerine tazyik hapsi de gündeme gelir. Ayrıntılar için tazyik hapsi rehberimize bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.