Sokak Hayvanı Beslemek Yasak mı? Sitede ve Apartmanda Besleme, Cezası ve Hayvana Zarar Vermenin Cezası (2026)

2024 yılında Hayvanları Koruma Kanunu'nda yapılan değişikliklerin ardından "sokak hayvanlarını beslemek artık yasak mı?" sorusu çok sık soruluyor. Bazı illerde alınan kararlar ve site yönetimlerinin besleme yasakları da kafaları karıştırıyor. Bu yazıda sokak hayvanı beslemenin hukuki durumunu, site ve apartmanlarda yönetimin yetkisini ve hayvanlara zarar vermenin cezasını anlatıyoruz.

2024 Değişikliği Beslemeyi Yasakladı mı?

Ağustos 2024'te yürürlüğe giren 7527 sayılı Kanun, sahipsiz hayvanlara ilişkin düzenlemelerde önemli değişiklikler yaptı. Belediyelere sahipsiz hayvanları toplama, rehabilite etme ve sahiplendirilene kadar barınaklarda bakma yükümlülüğü getirildi; belediyelerin 31 Aralık 2028'e kadar barınak kurması ve bütçelerinden bu iş için pay ayırması öngörüldü. Toplanan hayvanların yeniden sokağa bırakılması yasaklandı.

Bu değişikliklerde vatandaşların sokak hayvanlarını beslemesini genel olarak yasaklayan bir hüküm bulunmamaktadır. Anayasa Mahkemesi de 7527 sayılı Kanun'a karşı açılan iptal davasında ana taleplerin büyük bölümünü reddetmiştir.

İllerde Alınan Besleme Kararları

Hayvanları Koruma Kanunu'na göre her ilde bir il hayvanları koruma kurulu bulunur. Bazı iller bu kurullar aracılığıyla besleme konusunda kararlar almıştır. Örneğin İstanbul'da 2025 yılının sonunda alınan kararla hastaneler, okullar, havalimanları, ibadethaneler, parklar ve çocuk oyun alanlarının çevresinde kontrolsüz besleme sınırlandırılmıştır. 2026 yılında Erzurum'da il genelinde beslemeyi yasaklayan bir karar alındığı da basına yansımıştır.

Bu kararlara uymamanın yaptırımı tartışmalıdır. Kabahatler Kanunu'na göre idari yaptırımlar ancak kanunla belirlenebilir; kurul kararına aykırılığın Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesindeki "emre aykırı davranış" kapsamında cezalandırılıp cezalandırılamayacağı somut olaya ve kararın içeriğine göre değerlendirilir. Bu tür bir cezayla karşılaşırsanız, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz.

Sitede veya Apartmanda Sokak Hayvanı Beslenir mi?

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesi, kat maliklerini ve kiracıları ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uymak ve birbirlerini rahatsız etmemekle yükümlü kılar. Yönetim planı ve kat malikleri kurulu kararları bu çerçevede ortak alanlarda beslemenin nerede, ne zaman ve nasıl yapılacağını düzenleyebilir. Örneğin besleme noktasının bina girişinden uzak bir yerde belirlenmesi, mama kaplarının temiz tutulması gibi kurallar konulabilir.

Bununla birlikte, hayvanları aç bırakacak şekilde mutlak bir besleme yasağının hukuka uygunluğu tartışmalıdır. Kat malikleri kurulu kararına katılmayan malik, kararın iptali için, toplantıya katıldıysa karar tarihinden, katılmadıysa kararı öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurabilir. Uyuşmazlıklarda mahkemeden Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 33. maddesi uyarınca müdahale de istenebilir.

Site Yönetimi Besleyen Sakine Ceza Kesebilir mi?

Kat Mülkiyeti Kanunu'nda site veya apartman yönetimine, kurala uymayan sakine kendiliğinden para cezası kesme yetkisi veren bir hüküm bulunmamaktadır. Kanunda öngörülen parasal yaptırım, aidat ve ortak giderlerin geç ödenmesi hâlindeki gecikme tazminatıdır. Yönetim planına konulan cezai şart niteliğindeki hükümlerin geçerliliği ise her somut olayda ayrıca değerlendirilir. Yönetimin sakinleri bir panoda teşhir etmesi de ayrı hukuki sorunlar doğurabilir; bu konuyu aidat borcunu panoya asmak suç mu yazımızda ele aldık.

Sokak Hayvanına Zarar Vermenin Cezası

Hayvanlara karşı işlenen fiiller 2021 yılından bu yana Türk Ceza Kanunu'ndaki mala zarar verme hükümleriyle değil, Hayvanları Koruma Kanunu'nun 28/A maddesiyle suç olarak düzenlenmektedir. Buna göre bir hayvanı kasten öldüren kişiye altı aydan dört yıla kadar, hayvana eziyet veya işkence eden kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Suçun birden fazla hayvana karşı işlenmesi gibi hâllerde ceza artırılır. Zehirleme yoluyla öldürme de bu kapsamdadır.

Bu suçlarda soruşturma, kural olarak Tarım ve Orman Bakanlığı il veya ilçe müdürlüğünün yazılı başvurusu üzerine başlatılır; suçüstü hâllerinde bu başvuru aranmaz. Bu nedenle hayvana zarar verildiğini görürseniz kolluğa haber vermeniz, kamera kayıtlarını ve fotoğrafları korumanız ve il veya ilçe tarım müdürlüğüne de başvurmanız önemlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.