2026'da Hangi Davalarda Arabulucuya Gitmek Zorundasınız?

Arabuluculuk, tarafların bir arabulucu yardımıyla uyuşmazlıklarını mahkemeye gitmeden çözmesini sağlayan bir yoldur. Bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; bu şarta uyulmadan açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.

İş Uyuşmazlıkları

Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılacak davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai ve yıllık izin ücreti bu kapsamdadır. Buna karşılık iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır. İşe iadede arabulucuya fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde başvurulmalıdır.

Ticari Uyuşmazlıklar

Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur.

Tüketici Uyuşmazlıkları

Tüketici hakem heyetine başvuru zorunluluğunun bulunduğu parasal sınırın üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında, tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

Kira, Komşuluk ve Ortaklığın Giderilmesi

Kiralanan taşınmazların tahliyesi hariç olmak üzere kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklar, kat mülkiyeti ve komşu hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar da dava şartı arabuluculuk kapsamındadır. Örneğin kira tespit davası açmadan önce arabulucuya gidilmesi gerekir.

Boşanmada Arabuluculuk Var mı?

Hayır. Ekim 2026 itibarıyla boşanma davalarında zorunlu arabuluculuk bulunmamaktadır. Konu 12. Yargı Paketi hazırlanırken gündeme gelmiş, ancak yürürlüğe giren metinde yer almamıştır. Ayrıntılar için boşanmada arabuluculuk rehberimize bakabilirsiniz.

Süreç Nasıl İşler?

Başvuru, kural olarak karşı tarafın yerleşim yerindeki veya uyuşmazlığa göre yetkili adliyedeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabulucu karar vermez; tarafların ortak bir çözüme ulaşmasına yardımcı olur. Görüşmeler kanunda belirlenen süreler içinde sonuçlandırılır; iş uyuşmazlıklarında bu süre üç hafta olup zorunlu hâllerde bir hafta uzatılabilir.

Anlaşma Belgesinin Gücü

Arabuluculuk sonunda imzalanan anlaşma belgesi, kanunda belirtilen şartlarla ilam niteliğinde belge sayılır ve icraya konulabilir. Tarafların ve avukatlarının birlikte imzaladığı anlaşmalar ayrıca onay gerekmeksizin icra edilebilir. Anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanakla dava yolu açılır.

Toplantıya Katılmamanın Sonucu

Geçerli bir mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, sonradan açılan davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.